ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ଭକ୍ତ ଆଲବନ୍ଦାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବିରହ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ଫୋଟକାର ଚିହ୍ନ: ପ୍ରଭୁ ଅଲାରନାଥଙ୍କ ଅଲୌକିକ ମାହାତ୍ମ୍ୟ

ଭୁବନେଶ୍ବର: ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ଲୀଳାମୟ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ ମାନବୀୟ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଦେବସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ୧୦୮ ଗରା ସୁବାସିତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ପ୍ରବଳ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଅଣସର ପିଣ୍ଡିରେ ବିଜେ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ରତ୍ନସିଂହାସନରେ କଳାସାଆନ୍ତେଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ରହୁଥିବାରୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିରହରେ ବ୍ୟାକୁଳ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ କଷ୍ଟ ଲାଘବ କରିବା ପାଇଁ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମଗିରି ପୀଠରେ ପ୍ରଭୁ ଅଲାରନାଥ ସାକ୍ଷାତ ଜଗନ୍ନାଥ ରୂପରେ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ, ଅଣସରର ଏହି ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମଗିରିର ଅଲାରନାଥଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ସମାନ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ହୋଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏହି ସମୟରେ ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମଗିରି ଅଞ୍ଚଳ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଉଠେ।
କଳାମୁଗୁନି ପଥରରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ନିର୍ମିତ ପ୍ରଭୁ ଅଲାରନାଥଙ୍କ ଏହି ବିଗ୍ରହ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏକ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ଏବଂ ଏହାଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ନାରାୟଣ ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ବାମ ହସ୍ତରେ ଶଙ୍ଖ, ଡାହାଣ ହସ୍ତରେ ଚକ୍ରଚିହ୍ନ ଏବଂ ନିମ୍ନ ବାମ ହସ୍ତରେ ଗଦା ଓ ଡାହାଣ ହସ୍ତରେ ପଦ୍ମ ଶୋଭା ପାଉଥିବା ବେଳେ ମୂର୍ତ୍ତିର ଚାରିପାଖେ ତୋରଣ ତଳେ ପାର୍ଶ୍ୱଦେବୀ ଓ ଭୂଦେବୀ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପଦଯୁଗ ତଳେ ପକ୍ଷୀରାଜ ଗରୁଡ଼ ପ୍ରାର୍ଥନାରତ ମୁଦ୍ରାରେ ରହିଛନ୍ତି।
ଏହି ପୀଠର ଆବିର୍ଭାବକୁ ନେଇ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୌରାଣିକ କଥା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସତ୍ୟଯୁଗରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏକ ପର୍ବତ ଉପରେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରି ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁ କଳାମୁଗୁନି ପଥରର ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କଲେ, ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅଲାରନାଥ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା। ପୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଯେଉଁ ପର୍ବତ ଉପରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସମୟରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଆସି ପ୍ରଥମେ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକର ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ, ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମଗିରି ନାମରେ ନାମିତ ହେଲା।ଏହା ସହିତ ଅଲାରନାଥ ନାମକରଣ ପଛରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଜଣେ ପରମ ଭକ୍ତ ଆଲବନ୍ଦାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜନଶୃତି ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ଅନବସର ସମୟରେ ପୁରୀ ଆସି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ନପାଇ ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଥିବା ଆଲବନ୍ଦାଚାର୍ଯ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରେ ଜୀବନ ହାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେବା ବେଳେ ପ୍ରଭୁ ହନୁମାନ ତାଙ୍କ ପଥ ଓଗାଳିଥିଲେ। ପରେ ଚିଲିକା କୂଳରେ ଶରୀରରେ ଅଗ୍ନି ସଂଯୋଗ କରି ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜେ ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ଆଲବନ୍ଦାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ପୂଜା ପାଇଲେ, ଯାହା କାଳକ୍ରମେ ଅପଭ୍ରଂଶ ହୋଇ ‘ଅଲାରନାଥ’ରେ ପରିଣତ ହେଲା।
ପ୍ରଭୁ ଅଲାରନାଥଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାବସ୍ତୁ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଖିରୀ ଭୋଗ। ଲୋକକଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦିନେ ମନ୍ଦିରର ମୁଖ୍ୟ ପୂଜକ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାହାରକୁ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କର ଏକ କୁନି ବାଳକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗରମ ଖିରୀ ଭୋଗ ଲଗାଇ ତାହାକୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପାପ ମନରେ ଜିଦ୍ କରିଥିଲା। ଭକ୍ତ ବାଳକର ସରଳ ଅନୁରୋଧ ରକ୍ଷା କରି ଭଗବାନ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସେହି ଖିରୀ ଖାଇଥିଲେ, ମାତ୍ର ଖିରୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗରମ ଥିବାରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗରେ ଫୋଟକା ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଗ୍ରହରେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେହି ଚିହ୍ନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଏବଂ ଏହି ମଧୁର ସ୍ମୃତିକୁ ମନେ ପକାଇ ଅଣସର ସମୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସୁଆଦିଆ ଖିରୀ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଦେଶବିଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ଲକ୍ଷାଧିକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅପୂର୍ବ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।